ਗੋਂਡੀਆ //////
ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਸਾਲ 2026 ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਅਸਾਧਾਰਨ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੁਆਰਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਟੈਰਿਫ ਬੰਬ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਦੀ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸਲਾਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਰਣਨੀਤਕ ਗਠਜੋੜ, ਜਿਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇੱਕ ਇਸਲਾਮੀ ਨਾਟੋ ਵੱਲ ਇੱਕ ਕਦਮ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਤੁਲਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਭਾਰਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਕੂਟਨੀਤਕ ਧੁਰੇ ਵਜੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲਗਾਤਾਰ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ, ਬਹੁਪੱਖੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸੰਵਾਦਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ 21ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰਣਾਇਕ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦਰਸ਼ਕ ਬਣਨ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਟੈਰਿਫ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿਕਲਪਿਕ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਭਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੋਈ ਸੰਜੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ, ਐਡਵੋਕੇਟ ਕਿਸ਼ਨ ਸੰਮੁਖਦਾਸ ਭਵਾਨੀ, ਗੋਂਡੀਆ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ 27 ਯੂਰਪੀਅਨ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 30-31 ਜਨਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ 22 ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਆਯੋਜਨ, ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਮੀਟਿੰਗ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਫਸਟ ਨੀਤੀ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਟਰੰਪ, ਭਾਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਇੱਕ ਯਥਾਰਥਵਾਦੀ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪਹੁੰਚ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਜਾਪਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ ਹੁਣ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝ ਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸੰਤੁਲਨ ਲਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਗਲੋਬਲ ਡਿਪਲੋਮੇਸੀ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ 30-31 ਜਨਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਕੂਟਨੀਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗੀ। 22 ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਨਫਰੰਸ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੰਵਾਦਾਂ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਭਾਰਤ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਭਾਰਤ-ਅਰਬ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਮੇਲਨ ਸਿਰਫ਼ ਪਿਛਲੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਚਾਰਟ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੰਦੀ, ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਤਬਦੀਲੀ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਈਵਾਲੀ ਸਹੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਲਈ ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦੋਸਤੋ, ਇਸ ਭਾਰਤ-ਅਰਬ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਇਹ ਲਗਭਗ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਭਾਰਤ-ਅਰਬ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਮੇਲਨ 2016 ਵਿੱਚ ਬਹਿਰੀਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਨੇ ਆਪਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਲਈ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ: ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਊਰਜਾ, ਸਿੱਖਿਆ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਈ ਠੋਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਵੱਲੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਸੀ। 2026 ਸੰਮੇਲਨ ਇਸ ਅਧੂਰੇ ਏਜੰਡੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ-ਅਰਬ ਸਬੰਧ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਵਪਾਰ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਸਭਿਅਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ ਹੈ।ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਭਾਰਤੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਹਿੱਤਾਂ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਬੰਧ ਹੋਰ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ 2002 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਰਬ ਲੀਗ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤਾ ਪੱਤਰ ‘ਤੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੰਸਥਾਗਤ ਰੂਪ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2008 ਵਿੱਚ ਅਰਬ-ਭਾਰਤ ਸਹਿਯੋਗ ਫੋਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ, ਜਿਸਨੂੰ 2013 ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੋਧਿਆ ਅਤੇ ਫੈਲਾਇਆ ਗਿਆ। 22-ਮੈਂਬਰੀ ਅਰਬ ਲੀਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਿਰੀਖਕ ਰਾਜ ਵਜੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਦਰਜਾ ਇਸ ਡੂੰਘੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਦੂਜੇ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਉਮੀਦਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਦੂਜੇ ਭਾਰਤ-ਅਰਬ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ 2016 ਵਿੱਚ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਿੱਖਿਆ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਲੋਕਾਂ-ਤੋਂ-ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦਾ ਦਿਲ ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਦੀ ਦੇ ਡਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨਵੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਭਰਪੂਰ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਹੁਨਰਮੰਦ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੋਤ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਸ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਰਾਹੀਂ, ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਸਾਂਝੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ, ਸਟਾਰਟ-ਅੱਪ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਸਹੂਲਤ ‘ਤੇ ਠੋਸ ਫੈਸਲੇ ਲੈ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਵੱਲੇ ਸਗੋਂ ਖੇਤਰੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਵੇਗਾ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਿੱਖਿਆ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਊਰਜਾ ਭਾਰਤ-ਅਰਬ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਬਦਲਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ, ਨਵਿਆਉਣਯੋਗ ਊਰਜਾ, ਹਾਈਡ੍ਰੋਜਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਤਬਦੀਲੀ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ੇ ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਲਈ ਮੁੱਖ ਏਜੰਡਾ ਆਈਟਮ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਿੱਖਿਆ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ: ਸਾਫਟ ਪਾਵਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ – ਸਿੱਖਿਆ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਰਸਮੀ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਇਹ ਸਮਾਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਦਾਨ-ਪ੍ਰਦਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਸਾਂਝੇ ਮੀਡੀਆ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਿਉਹਾਰ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਰਬ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ ਲਿਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਫਟ ਪਾਵਰ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਿਲੂ ਹੈ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਇਸਲਾਮੀ ਨਾਟੋ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਮਝੀਏ, ਤਾਂ ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸਲਾਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਿਹਾ ਰਣਨੀਤਕ ਸਹਿਯੋਗ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਇਸਲਾਮੀ ਨਾਟੋ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਮੀਕਰਨ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ, ਜਿਸਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੈਰ-ਗਠਜੋੜ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ,ਇਸਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਭਾਈਵਾਲ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕਿਸੇ ਫੌਜੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਗੱਲਬਾਤ, ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਫਲਸਤੀਨੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਸਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਫਲਸਤੀਨੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਦੱਸਿਆ। ਉਸਦਾ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕਿ ਯੁੱਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ, ਕੂਟਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੋ-ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹੱਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖੀ ਹੈ।ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੈਤਿਕ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਇਸਦੀ ਨੈਤਿਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਨਾ ਤਾਂ ਬਸਤੀਵਾਦੀ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਮਲਾਵਰ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਅਰਬ ਸੰਸਾਰ ਸਮੇਤ ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹਨ। ਫਲਸਤੀਨ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੰਤੁਲਿਤ ਨੀਤੀ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਵਿਚੋਲੇ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਢੁਕਵੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ “ਆਵਾਜ਼ ਆਫ਼ ਦ ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ: ਇੰਡੀਆਜ਼ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ” ਦੀ ਧਾਰਨਾ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗਲੋਬਲ ਸਾਊਥ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ-ਅਰਬ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਕਾਨਫਰੰਸ ਇਸ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਗਲੋਬਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪੱਛਮੀ ਦਬਦਬੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਸੰਵਾਦ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਟੈਰਿਫ ਨੀਤੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਲਪਿਕ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਵੱਲ ਦੇਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਬੰਧ ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਗਲੋਬਲ ਵਪਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਬਹੁ-ਧਰੁਵੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਉਪਰੋਕਤ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪਾਵਾਂਗੇ ਕਿ 2026 ਦਾ ਭਾਰਤ-ਅਰਬ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਮੇਲਨ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਧਿਆਇ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਮੇਲਨ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਤੁਲਨਕਾਰ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਭਾਈਵਾਲ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਫੈਸਲਾਕੁੰਨ ਕਦਮ ਹੈ। ਬਦਲਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਹ ਕੂਟਨੀਤਕ ਉਕਸਾਹਟ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ, ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਿਕ ਰਸਤਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
-ਕੰਪਾਈਲਰ, ਲੇਖਕ-ਮਾਹਰ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਸਾਹਿਤਕ ਵਿਅਕਤੀ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੇਖਕ, ਚਿੰਤਕ, ਕਵੀ, ਸੰਗੀਤ ਮੀਡੀਆ, ਸੀਏ (ਏਟੀਸੀ), ਐਡਵੋਕੇਟ ਕਿਸ਼ਨ ਸੰਮੁਖਦਾਸ ਭਵਨਾਨੀ, ਗੋਂਡੀਆ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 9284141425
Leave a Reply