ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ, 25-28 ਅਕਤੂਬਰ,2025-ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਦਾ ਇੱਕ ਬ੍ਰਹਮ ਜਸ਼ਨ-ਸੂਰਜ ਪੂਜਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਤੀਕ।

ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ,ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ, ਸਾਦਗੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹਿਕਤਾ ਦੁਆਰਾ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।

ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੈ,ਸਗੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਗਿਆਨ ਵੀ ਹੈ ਜੋ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਮਹੱਤਵ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। – ਐਡਵੋਕੇਟ ਕਿਸ਼ਨ ਸੰਮੁਖਦਾਸ ਭਵਾਨੀ,ਗੋਂਡੀਆ,ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ

ਗੋਂਡੀਆ////////////////-ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ, ਛੱਠ ਤਿਉਹਾਰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਦੇ ਸਿਖਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਕੁਦਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ, ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੰਗਮ ਹੈ। ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਪੂਜਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤਿਉਹਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਦਾਤਾ, ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸਰੋਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੱਠ ਪੂਜਾ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਊਸ਼ਾ (ਸਵੇਰ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਊਸ਼ਾ (ਸ਼ਾਮ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ, ਐਡਵੋਕੇਟ ਕਿਸ਼ਨ ਸਨਮੁਖਦਾਸ ਭਵਨਾਨੀ, ਗੋਂਡੀਆ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਵੈ-ਸੰਜਮ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੁਕਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਹੀ ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਬਿਹਾਰ, ਝਾਰਖੰਡ, ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਛੱਤੀਸਗੜ੍ਹ ਅਤੇ ਨੇਪਾਲ ਦੇ ਤਰਾਈ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਮਾਰੀਸ਼ਸ, ਯੂਕੇ, ਕੈਨੇਡਾ, ਦੁਬਈ, ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਅਤੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਛੱਠ ਮਹਾਂਪਰਵ 2025 ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਛੇ ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਯਾਨੀ 25 ਤੋਂ 28 ਅਕਤੂਬਰ 2025 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸਾਲ 2025 ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਲੀ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਮਨਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਛੱਠ ਪੂਜਾ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਬਾਰੇ ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਹੈ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ, ਇਹ 27 ਤੋਂ 30 ਅਕਤੂਬਰ ਤੱਕ ਮਨਾਏ ਜਾਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ ਨਹਾਉਣਾ, ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ, ਨਦੀ ਜਾਂ ਤਲਾਅ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸੱਚਾ ਸੰਜਮ ਰੱਖਣਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਛੱਠ ਮਹਾਂਪਰਵ 2025 ਦੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਅਤੇ ਕੈਲੰਡਰ-ਅਧਾਰਤ ਵੇਰਵੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਹਨ: ਛੱਠ ਪੂਜਾ 2025 25 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਨਹਾਇ-ਖੈ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ 28 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਊਸ਼ਾ ਅਰਘਿਆ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ। 25 ਅਕਤੂਬਰ 2025 – ਨਹਾਇ ਖੈ (ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ), 26 ਅਕਤੂਬਰ 2025-ਖਰਨਾ ਜਾਂ ਲੋਹੰਡਾ (ਦੂਜਾ ਦਿਨ), 27 ਅਕਤੂਬਰ 2025 – ਸੰਧਿਆ ਅਰਘਿਆ (ਤੀਜਾ ਦਿਨ), 28 ਅਕਤੂਬਰ 2025 – ਊਸ਼ਾ ਅਰਘਿਆ (ਚੌਥਾ ਦਿਨ)। ਸੂਰਜ ਪੂਜਾ ਦੇ ਇਹ ਚਾਰ ਦਿਨ ਮਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਛੱਠ ਤਿਉਹਾਰ ਰਸਮਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕ੍ਰਮ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਹਰ ਕਦਮ ਦਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਡੂੰਘਾ ਮਹੱਤਵ ਹੈ। ਛੱਠ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਕੋਈ ਪੁਜਾਰੀ, ਕੋਈ ਦਿਖਾਵਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ – ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ, ਪਾਣੀ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ। ਇਹ ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਇਸਨੂੰ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਜਸ਼ਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਚਾਰ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਸੂਰਜ ਪੂਜਾ ਰਸਮ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਛੱਠ ਤਿਉਹਾਰ “ਨਹਾਏ-ਖਾਏ” ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, “ਪਹਿਲਾ ਦਿਨ,” ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ। ਇਹ ਦਿਨ ਪੂਰੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵ੍ਰਤੀ (ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ, ਤਲਾਅ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ‘ਤੇ, ਰਸੋਈ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਘਰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਲੌਕੀ, ਚੌਲ ਅਤੇ ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਦਾਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸ਼ੁੱਧ ਗੰਗਾ ਜਲ ਅਤੇ ਅੰਬ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਨਹਾਏ-ਖਾਏ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ 36 ਘੰਟੇ ਦੇ ਪਾਣੀ ਰਹਿਤ ਵਰਤ ਲਈ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਦੂਜਾ ਦਿਨ” – ਖਰਨਾ (ਲੋਹੰਦਾ): ਸਵੈ- ਸੰਜਮ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ, ਛੱਠ ਦੇ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਨੂੰ “ਖਰਨਾ” ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਰਤ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪੜਾਅ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਿਨ ਭਰ ਪਾਣੀ ਰਹਿਤ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਖੀਰ (ਗੁੜ ਅਤੇ ਚੌਲਾਂ ਤੋਂ ਬਣੀ), ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਕੇਲਾ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਚੁੱਲ੍ਹੇ ‘ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਾਦ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਘਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸਦਾ ਸੇਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਖਰਨਾ ਸਵੈ- ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਤਪੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਨ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਬਲੀਦਾਨ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਇਹ ਵਰਤ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਹਿਰੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਦਾ “ਤੀਜਾ ਦਿਨ,” ਸੰਧਿਆ ਅਰਘਿਆ-ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ: ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਘਟਨਾ ਸੰਧਿਆ ਅਰਘਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦਿਨ ਭਰ ਪਾਣੀ ਰਹਿਤ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ, ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਵੇਲੇ ਡੁੱਬਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਅਰਘਿਆ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨਦੀ, ਤਲਾਅ, ਝੀਲ ਜਾਂ ਨਕਲੀ ਜਲਘਰ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਰਘਿਆ ਲਈ, ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਬਾਂਸ ਦੀ ਟੋਕਰੀ (ਦਾਲ) ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਠੇਕੂਆ, ਫਲ, ਗੰਨਾ, ਨਾਰੀਅਲ, ਦੀਵੇ ਅਤੇ ਪੰਜ ਕਿਸਮ ਦੇ ਮੌਸਮੀ ਫਲ। ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ, ਸਾਰਾ ਵਾਤਾਵਰਣ “ਛੱਠ ਮਾਤਾ ਕੀ ਜੈ” ਅਤੇ “ਸੂਰਿਆ ਦੇਵਤਾ ਕੀ ਜੈ” ਦੇ ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਧਾਰਮਿਕ ਮਹੱਤਵ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਸਗੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਤੁਲਨ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਲਾਲ ਜਾਂ ਪੀਲੀਆਂ ਸਾੜੀਆਂ ਪਹਿਨਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਘਾਟਾਂ ‘ਤੇ ਦੀਵਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਜਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਦੁਆਰਾ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। “ਚੌਥਾ ਦਿਨ” – ਊਸ਼ਾ ਅਰਘਿਆ: ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਛੱਠ ਤਿਉਹਾਰ ਦਾ ਆਖਰੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦਿਨ ਹੈ-ਊਸ਼ਾ ਅਰਘਿਆ। ਸਵੇਰੇ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੂਰੀ ‘ਤੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅਰਘਿਆ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਰਘਿਆ ਜੀਵਨ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਨਵੀਂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸੂਰਜ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਪਾਣੀ, ਗੰਗਾ ਜਲ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ ਅਤੇ “ਪਰਨਾ”, ਭਾਵ ਵਰਤ ਤੋੜ ਕੇ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਸਮਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਲਈ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਆਨੰਦ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਛੱਠ ਵਰਤ ਨੂੰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਵਜੋਂ ਵਿਚਾਰੀਏ, ਤਾਂ ਜੇਕਰ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਛੱਠ ਮਹਾਂਪਰਵ ਸੂਰਜ ਪੂਜਾ ਦੁਆਰਾ ਜੀਵਨ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਿਟਾਮਿਨ ਡੀ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਹੈ, ਜੋ ਇਮਿਊਨ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੋਖਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਵਾਂ ‘ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਸਮੱਗਰੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਬਾਂਸ, ਮਿੱਟੀ, ਫਲ, ਗੰਨਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਪਾਣੀ। ਕੋਈ ਪਲਾਸਟਿਕ ਜਾਂ ਰਸਾਇਣਕ ਉਤਪਾਦ ਨਹੀਂ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ। ਛੱਠ ਪੂਜਾ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਤੁਲਨ ਸਥਾਈ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ। ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸਸ਼ਕਤੀਕਰਨ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਦੀ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। 36 ਘੰਟੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਰਹਿਤ ਵਰਤ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਧੀਰਜ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਸ ਤਿਉਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਮਾਜਿਕ ਸਮਾਨਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜਾਤ, ਵਰਗ ਜਾਂ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਅਧਾਰ ਤੇ ਕੋਈ ਭੇਦਭਾਵ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਰ ਕੋਈ ਘਾਟਾਂ ‘ਤੇ ਸਫਾਈ, ਸਜਾਵਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਦ ਵੰਡਣ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਏਕਤਾ ਭਾਰਤ ਦੀ “ਵਸੁਧੈਵ ਕੁਟੁੰਬਕਮ” ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸੰਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਛੱਠ ਸਿਰਫ਼ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਚਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਾਧਿਅਮ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੁਦਰਤ ਦਾ ਹਰ ਤੱਤ – ਪਾਣੀ, ਹਵਾ, ਅੱਗ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ – ਸਾਡੇ ਵਜੂਦ ਦੀ ਨੀਂਹ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਨੇਰੀਆਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ – ਹਉਮੈ, ਈਰਖਾ, ਆਲਸ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ – ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨੀ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਨ ਕਾਇਮ ਰਹੇ।

ਇਸ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਉਪਰੋਕਤ ਪੂਰੇ ਵਰਣਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਪਾਵਾਂਗੇ ਕਿ ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ ਮਨੁੱਖਤਾ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਵਾਲੇ ਸਹਿ-ਹੋਂਦ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ 2025 ਸਿਰਫ਼ ਬਿਹਾਰ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਦੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀਅਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਤਿਉਹਾਰ ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਕੁਦਰਤ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦੇ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਗੰਗਾ, ਯਮੁਨਾ, ਸਰਯੂ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਲ ਸਰੋਤ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲੱਖਾਂ ਦੀਵੇ ਜਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਧਾਰਮਿਕ ਰਸਮ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ, ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਮ ਸੱਚ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੱਠ ਮਹਾਪਰਵ 2025 ਸਾਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਯਾਦ ਦਿਵਾਏਗਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਰਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਜੀਵਨ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਣ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀਆਂ ਅਮਰ ਸਕੂਲ ਹਨ, ਜੋ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।

-ਕੰਪਾਈਲਰ, ਲੇਖਕ, ਟੈਕਸ ਮਾਹਰ, ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਸਾਹਿਤਕਾਰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੇਖਕ, ਚਿੰਤਕ, ਕਵੀ, ਸੀਏ (ਏਟੀਸੀ), ਸੰਗੀਤ ਮਾਧਿਅਮ, ਵਕੀਲ ਕਿਸ਼ਨ ਸੰਮੁਖਦਾਸ ਭਵਾਨੀ, ਗੋਂਡੀਆ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 9226229318