ਟਰੰਪ, ਪੁਤਿਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ! ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਵਿੱਚ ‘ਯਾਲਟਾ 2.0’ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਤੱਕ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਰਚਾ?
ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸੰਮੇਲਨ ਲਈ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ! ਟਰੰਪ,ਪੁਤਿਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। 2040 ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਰਣਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਚਰਚਾ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਤੋਂ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਤੱਕ, ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਵਪਾਰ ਤੱਕ! ਕੀ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ‘ਯਾਲਟਾ 2.0’ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ? ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਸਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ? ਕੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧੇਗੀ ਜਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਧਣਗੀਆਂ? – ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ
ਤਿੰਨ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਇੱਕ ਮੇਜ਼, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਭਵਿੱਖ! ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ,ਪੁਤਿਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੀਟਿੰਗ – ਕੀ ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਦਾ ਅੰਤ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ‘ਤੇ ਰੋਕ,ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਚੀਨ ਵਪਾਰ ਯੁੱਧ ਦਾ ਹੱਲ ਲੱਭਿਆ ਜਾਵੇਗਾ? ਕੀ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਤੁਲਨ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ? -ਐਡਵੋਕੇਟ ਕਿਸ਼ਨ ਸੰਮੁਖਦਾਸ ਭਵਾਨੀ, ਗੋਂਡੀਆ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ
ਗੋਂਡੀਆ/////
ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕੂਟਨੀਤਕ ਘਟਨਾ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਵਿੱਚ 33ਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ (ਏਪੇਕ) ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ, ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਪਹਿਲੀ ਰਸਮੀ ਤਿਕੋਣੀ ਮੀਟਿੰਗ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਪਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦਾ ਇੱਕੋ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਇਕੱਠ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਕੂਟਨੀਤਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਕਤੀ ਸੰਤੁਲਨ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਆਰਥਿਕ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਕਾਸ ਹੈ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦੁਆਰਾ “ਯਾਲਟਾ 2.0” ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸਨੂੰ 1945 ਦੇ ਯਾਲਟਾ ਕਾਨਫਰੰਸ ਵਾਂਗ ਇੱਕ ਨਿਰਣਾਇਕ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਵਸਥਾ-ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਮੰਨਣਾ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ, ਐਡਵੋਕੇਟ ਕਿਸ਼ਨ ਸੰਮੁਖਦਾਸ ਭਵਾਨੀ, ਗੋਂਡੀਆ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ, ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਮਹੱਤਵ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਠੋਸ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਨਤੀਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਨੁਵਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈ ਆਹਮੋ-ਸਾਹਮਣੇ ਮੁਲਾਕਾਤ, “ਕੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੁਹਰਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ?” ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੁਲਾਕਾਤ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਦੇ ਕਾਇਲਿਨ ਵਿਲਾ ਵਿਖੇ ਏਪੇਕ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, 18 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਤਿੰਨੇ ਨੇਤਾ ਇੱਕ ਸਵਾਗਤ ਸਮਾਰੋਹ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੇ। ਚੀਨੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦਾ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਚੀਨ-ਅਮਰੀਕਾ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੂਟਨੀਤਕ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਤਿਨ ਨਾਲ ਵੱਖਰੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀਆਂ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦੁਵੱਲੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਤਿੰਨੇ ਨੇਤਾ ਤਿੰਨ-ਪੱਖੀ ਗੱਲਬਾਤ ਲਈ ਇੱਕੋ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠੇ। ਇਸ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਿੰਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੀ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੱਸਿਆ। ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਤਿਹਾਸ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਦਭਾਵਨਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਂਝੇ ਹਿੱਤ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਬਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ‘ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਬਹਿਸ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ: ਕੀ ਦੁਨੀਆ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਯੁੱਧ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇਗੀ? ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿਸ਼ਾ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸੀ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ, ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਦੂਰਗਾਮੀ ਨਤੀਜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤਿੰਨੋਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਹਨ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਲੱਖਣ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਲਈ ਆਸਾਨ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਆਪਕ ਪਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਤਮੇ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਯੁੱਧ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਲੜਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ-ਹਥਿਆਰ-ਮੁਕਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ। ਇੱਥੇ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਤਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਪੀਲ ਅਤੇ ਅਸਲ ਹਥਿਆਰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸੰਧੀ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਹਨ। ਫਰਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਨਵੀਂ ਸਟਾਰਟ ਸੰਧੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਨਿਯੰਤਰਣ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਚੀਨ ਦਾ ਰਵਾਇਤੀ ਰੁਖ਼ ਇਹ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ, ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿ ਚੀਨ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਮੀਟਿੰਗ ਨੇ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਬੰਧਨਕਾਰੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਐਲਾਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ: ਪੁਤਿਨ ਲਈ ਕੂਟਨੀਤਕ ਜਿੱਤ ਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਨਵੀਂ ਉਮੀਦ? ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਸੀ। ਟਰੰਪ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਚਕਾਰ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਸਬੰਧ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ‘ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ, ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਾਂਝੇ ਹਿੱਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਪੁਤਿਨ ਲਗਭਗ 35 ਤੋਂ 40 ਮਿੰਟ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਿਲੇ। ਇਹ ਰਸਮੀ ਦੁਵੱਲੇ ਸੰਮੇਲਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸੰਖੇਪ ਗੱਲਬਾਤ ਸੀ। ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਚਰਚਾ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਕ੍ਰੇਮਲਿਨ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਯੂਰੀ ਉਸਾਕੋਵ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਤਿਕੋਣੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੱਸਿਆ। ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੂਟਨੀਤਕ ਲਾਭ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਗਲੋਬਲ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ। ਇਹ ਰੂਸ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਲੱਗ-ਥਲੱਗ ਹੋਣ ਦੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਅਣਹੋਂਦ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਸੰਬੰਧੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਅਤੇ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗਤਾ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਤਿੰਨਾਂ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਵਜੋਂ ਵਿਚਾਰਨਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਈਰਾਨ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਅਤੇ ਤੇਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ: ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਸਵਾਲ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਸ ਤਿਕੋਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਯੂਰਪ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ-ਈਰਾਨ ਟਕਰਾਅ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨੇ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਦੁਵੱਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਹਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਰਵਿਘਨ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਕੋਲ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਇਹ ਬਿਆਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਚੀਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਊਰਜਾ ਆਯਾਤਕ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਇਸਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ ਵੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਤਿੰਨ-ਪੱਖੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਚਰਚਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ। ਮੀਟਿੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਕ੍ਰੇਮਲਿਨ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਉਤਪਾਦਨ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਕਾਰਜ ਯੋਜਨਾ, ਉਤਪਾਦਨ ਟੀਚੇ, ਜਾਂ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਊਰਜਾ ਆਯਾਤਕ ਲਈ, ਹੋਰਮੁਜ਼ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰਤਾ, ਤੇਲ ਕੀਮਤ ਸੰਤੁਲਨ, ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਲੜੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ, ਆਵਾਜਾਈ ਲਾਗਤਾਂ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਅਮਰੀਕਾ-ਚੀਨ ਵਪਾਰ ਯੁੱਧ, ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਚਿੱਪ ਵਿਵਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ – ਤਾਂ ਕੀ ਆਰਥਿਕ ਟਕਰਾਅ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ? ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਆਰਥਿਕ ਪਹਿਲੂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਸੀ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ, ਆਯਾਤ ਟੈਰਿਫ, ਉੱਨਤ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਚਿਪਸ, ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਦੁਰਲੱਭ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਉੱਨਤ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਯੰਤਰਣ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਚੀਨ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਵੈ-ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਦੁਵੱਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਦੋਵਾਂ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੱਸਿਆ। ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਆਪਸੀ ਸਤਿਕਾਰ, ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਲਾਭ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ। ਏਪੇਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ‘ਤੇ, ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਦੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਟਰੰਪ ਨੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਲੋਬਲ ਨਿਯਮਨ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਰਥਿਕ ਮੁਕਾਬਲਾ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਵਪਾਰ ਟੈਰਿਫ ਵਿੱਚ ਸਥਾਈ ਕਟੌਤੀ, ਉੱਨਤ ਚਿੱਪ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਸੌਖਾ ਕਰਨ, ਜਾਂ ਦੁਰਲੱਭ ਖਣਿਜਾਂ ਦੀ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸਪਲਾਈ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵਿਆਪਕ ਤਿਕੋਣੀ ਸਮਝੌਤਾ ਐਲਾਨਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਹਿਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਇਸਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨ ਕਹਿਣਾ ਵਧੇਰੇ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ “ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ: ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸੁਪਰਪਾਵਰ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਖੇਤਰ” ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਇੱਕੀਵੀਂ ਸਦੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੁਕਾਬਲਾ ਹੁਣ ਫੌਜੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵਪਾਰ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ, ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਡਿਜੀਟਲ ਵਿੱਤ, ਡੇਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਅਤੇ ਅਗਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਚੀਨ ਆਪਣੀਆਂ ਘਰੇਲੂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰੂਸ ਡਿਜੀਟਲ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਅਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਵੀ ਤਰਜੀਹ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਿਕਾਸ, ਤਕਨੀਕੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ‘ਤੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 19 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ, ਉਪਲਬਧ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਸਾਂਝੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਢਾਂਚੇ ਜਾਂ ਬਾਈਡਿੰਗ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਕੋਈ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੋਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਹਨ।
ਦੋਸਤੋ, ਇਹ ਚਰਚਾ ‘ਯਾਲਟਾ 2.0’ ਬਾਰੇ ਕਿਉਂ ਹੈ? 1945 ਦੇ ਸਿਖਰ ਸੰਮੇਲਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ 2026 ਦੇ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਤੱਕ ਦੇ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ, ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਯਾਲਟਾ 2.0 ਕਹਿਣ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ 1945 ਵਿੱਚ, ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤਮ ਪੜਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਫ੍ਰੈਂਕਲਿਨ ਡੀ. ਰੂਜ਼ਵੈਲਟ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਿੰਸਟਨ ਚਰਚਿਲ ਅਤੇ ਸੋਵੀਅਤ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਨੇਤਾ ਜੋਸਫ਼ ਸਟਾਲਿਨ ਯਾਲਟਾ, ਕਰੀਮੀਆ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਸਨ। ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਵਸਥਾ, ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲਾਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਫੈਸਲਿਆਂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ, 2026 ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ, ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਅਤੇ ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਇਸ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਰਕ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੁਨੀਆ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੱਜ, ਦੁਨੀਆ ਯੂਕਰੇਨ ਸੰਘਰਸ਼, ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਸੰਕਟ, ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ।
ਦੋਸਤੋ, ਇਸਦਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ? ਇਹ ਮੀਟਿੰਗ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੱਖਰੇ ਰਣਨੀਤਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਬੰਧਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਰੂਸ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ। ਰੱਖਿਆ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਹਿੰਦ-ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਭਾਈਵਾਲੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਚੀਨ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਗੁਆਂਢੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਪਾਰਕ ਭਾਈਵਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਵਿਵਾਦਾਂ ਕਾਰਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਣਨੀਤਕ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਪੁਤਿਨ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵੱਲ ਤਰੱਕੀ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੂਸ ‘ਤੇ ਨਵੀਆਂ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਅਤੇ ਰੂਸ ਨਾਲ ਆਰਥਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਮਰੀਕਾ-ਚੀਨ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨਾਂ ਸਥਿਰ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ‘ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ 2040 ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ? ਇਸ ਮੀਟਿੰਗ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ 2040 ਲਈ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ਾਮ 5 ਵਜੇ ਤੱਕ ਉਪਲਬਧ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਰਿਪੋਰਟਾਂ। ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ, ਪੁਤਿਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ 2040 ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰਸਮੀ ਐਕਸ਼ਨ ਪਲਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੀਟਿੰਗ ਦਾ ਐਲਾਨਿਆ ਫੈਸਲਾ ਕਹਿਣਾ ਤੱਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਤਿੰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਿਯੰਤਰਣ, ਨਕਲੀ ਬੁੱਧੀ, ਡਿਜੀਟਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਸੁਧਾਰ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ।
–ਤਿਮਾਹੀ ਮਾਹਰ ਕਾਲਮਨਵੀਸ, ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ਖਸੀਅਤ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੇਖਕ, ਚਿੰਤਕ, ਕਵੀ, ਸੰਗੀਤ ਮਾਧਿਅਮ, સીએ(એટીસી) ਵਕੀਲ ਕਿਸ਼ਨ ਸੰਮੁਖਦਾਸ ਭਵਨਾਨੀ, ਗੋਂਡੀਆ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 9226229318