ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ‘ਚੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਵਾਪਸੀ: ਹਿਮਾਚਲ ‘ਚ 33KV ਦੀਆਂ ਹਾਈ-ਟੈਂਸ਼ਨ ਤਾਰਾਂ ‘ਤੇ 100 ਮੀਟਰ ਉੱਚਾ ਲਟਕਿਆ ਰੂਸੀ ਪੈਰਾਗਲਾਈਡਰ, ਭਾਰਤੀ ਰੈਸਕਿਊ ਟੀਮਾਂ ਨੇ 3 ਘੰਟਿਆਂ ‘ਚ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ ਅਸੰਭਵ ਕਾਰਨਾਮਾ
ਮੰਡੀ/ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ
(ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਮਸੌਣ)
ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੰਡੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਾਹ ਰੋਕ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰੈਸਕਿਊ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਸਿਰ ਮਾਣ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਡਾਰੀ ਭਰ ਰਹੇ ਇੱਕ ਰੂਸੀ ਪੈਰਾਗਲਾਈਡਰ ਦੀ ਜਾਨ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮੁੱਠੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ, ਜਦੋਂ ਲੈਂਡਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿਗੜਨ ਕਾਰਨ ਉਹ ਸਿੱਧਾ 33 ਕੇਵੀ (33KV) ਦੀ ਹਾਈ-ਟੈਂਸ਼ਨ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾ ਫਸਿਆ। ਜ਼ਮੀਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 100 ਮੀਟਰ ਦੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਲਟਕ ਰਹੇ ਇਸ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਾਇਲਟ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਅਤੇ ਹਿੰਮਤ ਨਾਲ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਲਿਆ।
ਪਲ-ਪਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ ਖ਼ਤਰਾ, ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼
ਘਟਨਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਵਾਪਰੀ ਜਦੋਂ ਰੂਸੀ ਪਾਇਲਟ ਹਵਾ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਬਹਾਅ ਕਾਰਨ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਗੁਆ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਪੈਰਾਸ਼ੂਟ ਸਮੇਤ ਹਾਈ-ਵੋਲਟੇਜ ਬਿਜਲੀ ਦੀਆਂ ਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝ ਗਿਆ। 100 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਅਤੇ ਉੱਪਰੋਂ 33,000 ਵੋਲਟ ਦਾ ਕਰੰਟ—ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਵੀ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸੇ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਚਾਈ ‘ਤੇ ਫਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਾਰਾਂ ਦਾ ਜਾਲ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਰਾਹੀਂ ਰੈਸਕਿਊ ਕਰਨਾ ਵੀ ਬੇਹੱਦ ਜੋਖ਼ਮ ਭਰਿਆ ਸੀ।
ਦੇਸੀ ਜੁਗਾੜ ਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨੀਕ ਦਾ ਕਮਾਲ: ਵੱਡੀ ਕਰੇਨ ਬਣੀ ‘ਰੱਖਿਅਕ’
ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਿਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਬੰਦ ਕਰਵਾਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ NDRF, SDRF, NHAI (ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈਵੇਅ ਅਥਾਰਿਟੀ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ) ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਦੀਆਂ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਸਾਂਝਾ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਹੈਲੀਕਾਪਟਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰੈਸਕਿਊ ਟੀਮਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲਕਾਇ ਕਰੇਨ (Giant Crane) ਮੰਗਵਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਕਰੇਨ ਦੀ ਬੂਮ (ਬਾਂਹ) ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ 100 ਮੀਟਰ ਦੀ ਉਚਾਈ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਗਿਆ। ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਊਬੜ-ਖਾਬੜ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਰੈਸਕਿਊ ਟੀਮ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਰੇਨ ਦੀ ਟੋਕਰੀ (ਬਾਸਕੇਟ) ਰਾਹੀਂ ਉੱਪਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਰੂਸੀ ਪਾਇਲਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਈ।
3 ਘੰਟਿਆਂ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਮੁਸ਼ੱਕਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਿਲੀ ਸਫ਼ਲਤਾ
ਲਗਭਗ 3 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲੇ ਇਸ ਹਾਈ-ਵੋਲਟੇਜ ਡਰਾਮੇ ਦੌਰਾਨ ਹੇਠਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਸੈਂਕੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹ ਸੁੱਕੇ ਰਹੇ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, NDRF ਅਤੇ SDRF ਦੇ ਜਾਂਬਾਜ਼ਾਂ ਨੇ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਪੈਰਾਗਲਾਈਡਰ ਦੀਆਂ ਰੱਸੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ ਅਤੇ ਰੂਸੀ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰੇਨ ਰਾਹੀਂ ਹੇਠਾਂ ਉਤਾਰ ਲਿਆ।
ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਹੁੰਚਦਿਆਂ ਹੀ ਰੂਸੀ ਪਾਇਲਟ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਝੂ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਭਾਰਤੀ ਰੈਸਕਿਊ ਟੀਮਾਂ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ “ਭਾਰਤ ਮਾਤਾ ਦੀ ਜੈ” ਅਤੇ ਰੈਸਕਿਊ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਾਅਰੇ ਲਗਾ ਕੇ ਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਹੌਸਲਾ ਅਫ਼ਜ਼ਾਈ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਔਖੀ ਤੋਂ ਔਖੀ ਘੜੀ ਵਿੱਚ ਅਸੰਭਵ ਨੂੰ ਸੰਭਵ ਕਰਨ ਦਾ ਦਮ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
