ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਨਵੀਨਤਾ, ਸਮਾਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ

ਲੇਖਕ: ਸ਼੍ਰੀ ਪਿਊਸ਼ ਗੋਇਲ, ਕੇਂਦਰੀ ਵਣਜ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗ ਮੰਤਰੀ

ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸੰਪੂਰਨ ਅਤੇ ਨਵੀਨਤਾਕਾਰੀ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਉੱਦਮੀ ਊਰਜਾ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੀ ਸਿਰਜਣਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਵੱਲ ਲਗਾ ਕੇ ਮਾਨਯੋਗ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੇ ਵਿਕਸਤ ਭਾਰਤ 2047 ਦੇ ਮਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਾਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।

ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਈਕੋਸਿਸਟਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉੱਦਮਤਾ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਲਹਿਰ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਕਾਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਇੰਜਣ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ 2015 ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦਿਵਸ ‘ਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹੇ ਦੀ ਫਸੀਲ ਤੋਂ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਹਰ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਉੱਦਮਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਾਕਾਂਖੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਰੱਖਿਆ।

16 ਜਨਵਰੀ, 2016 ਨੂੰ ਡਿਪਾਰਟਮੈਂਟ ਫਾਰ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡਸਟਰੀ ਐਂਡ ਇੰਟਰਨਲ ਟ੍ਰੇਡ (DPIIT) ਦੁਆਰਾ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਇੱਕ ਲੰਮਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੇ ਕਈ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਜੀਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। IT ਸੇਵਾਵਾਂ, ਸਿਹਤ ਸੰਭਾਲ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਵਿਗਿਆਨ, ਸਿੱਖਿਆ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸਰਗਰਮ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਲਵਾਯੂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਸਮੇਤ 50 ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਉਦਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਉੱਦਮ ਉਭਰ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਇਹ ਚੌੜਾਈ ਵਿਭਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਕਾਸ ਤਰਜੀਹਾਂ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ।

ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਏਆਈ: ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਧਿਆਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗਲੋਬਲ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੈਂਕਿੰਗ 2015 ਵਿੱਚ 81ਵੇਂ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ 38ਵੇਂ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਡੂੰਘੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਸਰਕਾਰੀ ਸਮਰਥਨ ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਡੀਆ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ, ਏਆਈ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ-ਅਧਾਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਨੈਸ਼ਨਲ ਰਿਸਰਚ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੰਡੀਆ ਏਆਈ ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰਿਸਰਚ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਐਂਡ ਇਨੋਵੇਸ਼ਨ ਸਕੀਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਏਅਰੋਨੌਟਿਕਸ, ਏਰੋਸਪੇਸ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਰੋਬੋਟਿਕਸ, ਗ੍ਰੀਨ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਆਫ਼ ਥਿੰਗਜ਼ ਅਤੇ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਵੀਨਤਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਬੌਧਿਕ ਸੰਪਤੀ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਵਾਧਾ ਇਸ ਰੁਝਾਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੇ 16,400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਵੀਆਂ ਪੇਟੈਂਟ ਅਰਜ਼ੀਆਂ ਦਾਇਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨਵੀਨਤਾ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੁੱਲ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ‘ਤੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਫੋਕਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ: ਉੱਦਮਤਾ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਵਿਆਪੀ ਸਮਰਥਨ ਵੀ ਓਨਾ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। 2016 ਵਿੱਚ, ਸਿਰਫ਼ ਚਾਰ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਨੀਤੀਆਂ ਸਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਅੱਜ, ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 30 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰਾਜਾਂ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਕੋਲ ਸਮਰਪਿਤ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਫਰੇਮਵਰਕ ਹਨ। ਹਰ ਰਾਜ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇੱਕ DPIIT-ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਥਾਗਤ ਸਮਰਥਨ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਤੱਕ 200,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਨੀਤੀ-ਅਧਾਰਤ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ 2025 ਵਿੱਚ, 49,400 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਨਾ ਵਾਧਾ ਹੈ।

ਇਸ ਪੂਰੇ ਸਫ਼ਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਅਧਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਉੱਦਮ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰੇ ਹਨ, 45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਟਾਰਟਅੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਲਗਭਗ ਅੱਧੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਗੈਰ-ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ਵਜੋਂ ਟੀਅਰ-2 ਅਤੇ ਟੀਅਰ-3 ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਥਾਨਕ ਤੋਂ ਗਲੋਬਲ ਤੱਕ: ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਫੈਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਹੁਣ 21 ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਲ ਅਤੇ ਦੋ ਰਣਨੀਤਕ ਗੱਠਜੋੜ ਹਨ, ਜੋ ਯੂਕੇ, ਜਾਪਾਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਸਵੀਡਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸਮੇਤ ਮੁੱਖ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਹੁੰਚ, ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ 850 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਤੋਂ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਸਵੀਡਨ, ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਮੇਰੇ ਹਾਲੀਆ ਦੌਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਹਿੱਸਾ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਨਵੀਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਡੇ ਉੱਦਮੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਕਸਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਇਆ।

ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਪਹੁੰਚ: ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸੌਖ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਚਾਲਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੋਗ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਟੈਕਸ ਛੁੱਟੀ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਜ ਤੱਕ, 4,100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਰਟਅੱਪਾਂ ਨੇ ਯੋਗਤਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

60 ਤੋਂ ਵੱਧ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਸੁਧਾਰਾਂ ਨੇ ਪਾਲਣਾ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਪੂੰਜੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਹੈ। ਏਂਜਲ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਿਕਲਪਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਫੰਡਾਂ (ATFs) ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਪੂੰਜੀ ਰਸਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਨੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਫੰਡਿੰਗ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮਾਰਕੀਟ ਪਹੁੰਚ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਈ-ਮਾਰਕੀਟਪਲੇਸ (GeM) ਰਾਹੀਂ 35,700 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ₹51,200 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਪੰਜ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਰਡਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਯਤਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਫੰਡ ਆਫ਼ ਫੰਡਜ਼ ਫਾਰ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਸਕੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਵਿਕਲਪਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਫੰਡਾਂ ਰਾਹੀਂ ₹25,500 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 1,300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਉੱਦਮਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਲਈ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਗਰੰਟੀ ਸਕੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ₹800 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇ ਜਮਾਂਦਰੂ-ਮੁਕਤ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।

₹945 ਕਰੋੜ ਦੇ ਖਰਚੇ ਵਾਲੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੰਡੀਆ ਸੀਡ ਫੰਡ ਸਕੀਮ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਸੰਕਲਪ ਟੈਸਟਿੰਗ, ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਵਿਕਾਸ, ਉਤਪਾਦ ਟੈਸਟਿੰਗ, ਮਾਰਕੀਟ ਐਂਟਰੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਬਦੀਲੀ: ਭਾਰਤੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਂਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀਆਂ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਜਾਂ ਦਵਾਈ। ਅੱਜ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਨੌਕਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬਣਨ ਦਾ ਸੁਪਨਾ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਉੱਦਮੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਯਾਤਰਾ ਸਾਡੇ ਨੌਜਵਾਨ ਉੱਦਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਨੀਤੀ-ਅਧਾਰਿਤ ਵਿਕਾਸ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਲਈ ਨਵੀਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਅਸੀਂ 2047 ਤੱਕ ਇੱਕ ਵਿਕਸਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਬਣਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਟੀਚੇ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਾਂ, ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ, ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਭਾਰਤ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।