ਵਾਹ ਤੂੰ ਹੰਕਾਰੀ ਬੰਦਾ-ਹੰਕਾਰੀ ਰਹੇ ਤਾਂ ਰਾਹ ਨਾ ਦਿਸੇ, ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣਾ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ!
-ਐਡਵੋਕੇਟ ਕਿਸ਼ਨ ਸਨਮੁਖਦਾਸ ਭਵਨਾਨੀ ਗੋਂਡੀਆ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ
ਗੋਂਦੀਆ – ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹੰਕਾਰ ਇਕ ਅਜਿਹਾ ਅਨੋਖਾ ਮਨੁੱਖੀ ਵਿਕਾਰ ਹੈ,ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਕਤਾਰ ‘ਚ ਆਖਰੀ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਪਹਿਲੇ ਵਿਅਕਤੀ, ਚਪੜਾਸੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸੰਤਰੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੰਤਰੀ ਤੱਕ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਤੱਕ ਹਰ ਕਿਸੇ ‘ਚ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ, ਇਸੇ ਲਈ ਕਈ ਵਾਕਾਂਸ਼ ਚੀਨ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੰਕਾਰ, CM ਸਿਖਾਏਗਾ ਹੰਕਾਰੀ ਕੁਲੈਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਸਬਕ, ਅਹੁਦਾ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਹੰਕਾਰ ਵਧਿਆ, ਜ਼ਿੰਦਗੀ ‘ਚ ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹੇ ਵਾਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਲਾਈਵ। ਹੁਣ ਜਿਵੇਂ ਹੀ 23 ਨਵੰਬਰ 2024 ਨੂੰ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਆਏ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖਬਰ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਗਏ। ਸਿਰਜਣਾ ਦੇਖੀ ਕੁਦਰਤ ਨੇ ਅਮੋਲਕ ਰਚਨਾ ਰਚ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਨਮੋਲ ਹਥਿਆਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸੋ ਹੰਕਾਰ, ਹੰਕਾਰ, ਹਉਮੈ, ਹੰਕਾਰ ਅਹੰਕਾਰ, ਹੰਕਾਰ, ਤਾਂਤਰਿਕ ਵਰਗੀਆਂ ਕਈ ਬੁਰਾਈਆਂ ਵੀ ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਚੁਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਯੋਗ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀ ਉਸ ਸਹੀ ਸਥਾਨ ਭਾਵ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣ। ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਵੈਕੁੰਠ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਰਤਣਾ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮਾਂ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਦਵੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਉੱਪਰ ਇਹ ਨਿਮਰਤਾ, ਸਹਿਯੋਗ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਵਰਗੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਬਲ ‘ਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੇ,ਇਹ ਸੁਭਾਵਕ ਹੈ, ਤਿੱਖੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰੇਗਾ,ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੁਕਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮਾਂ ਦਾ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਸਮੁੱਚੀ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਲਈ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹਨਾਂ ਉਪਰੋਕਤ ਪੈਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਹੰਕਾਰ ਵਜੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਟੀਚਿਆਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਮਰਤਾ, ਸਹਿਯੋਗ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਸਮੇਤ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਟੀਚੇ ਦੀਆਂ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।ਸਮਾਜ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ, ਰਾਜ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਹੰਕਾਰ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੋ ਹੀ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਹਿਲਾ ਪੈਸਾ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਸੱਤਾ ਇਹਨਾਂ ਦੋਨਾਂ ਕਾਰਨ ਹੰਕਾਰ ਦਾ ਵਧਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ, ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਵਾਪਰਦਾ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।ਇਤਿਹਾਸ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਗਵਾਹ ਹੈ ਕਿ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋਣਾ ਹੀ ਇੱਕ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਅੱਖਾਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪਰਦਾ ਪਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤਾਨਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਪ੍ਰਤੀ ਤੁਹਾਡਾ ਰਵੱਈਆ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਦੂਜੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਹਰ ਕੋਈ ਉਸ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੇ ਢੰਗ. ਦਿਓ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਪੱਧਰ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਹੀ ਹਾਂ,ਤਾਂ ਅਜਿਹੇ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝ ਸਕਣਗੇ?ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਲਈ ਨਿਮਰਤਾ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮਿਲਣਸਾਰ ਹੋਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਤਨੇਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰੀ, ਗੈਰ-ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਬੈਠੇ ਕਈ ਅਧਿਕਾਰੀ,ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇਕਰਮਚਾਰੀ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸੋਚਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹੋਵਾਂਗੇ?ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਮਾਣ ਹੈ! ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਹ ਅਹੁਦਾ ਗੁਆ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਆਪਣੇ ਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਹੈ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੀ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਦੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇਗਾ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਸ਼ੁੱਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਹੰਕਾਰ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਹੈ, ਇਹ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਹਾਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਰਬਾਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹੰਕਾਰ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ, ਇਤਿਹਾਸ ਗੁਆਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਛੇਤੀ ਹੀ ਤਬਾਹ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਰਾਜਾ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਨ ਸਕਦੇ ਹਾਂ !! ਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਸਿਆਣਪ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੰਕਾਰ ਇੱਕ ਨਸ਼ਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਨਸ਼ਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਬਰਬਾਦੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨ ਦਿੰਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਸਮਝਦਾ ਹੋਇਆ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਨੀਵਾਂ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਹੰਕਾਰ ਦੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦਾ ਚੇਲਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨ ਸਕਦਾ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਹੀ ਨਤੀਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੈ ਵਿਨਾਸ਼।ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਦਲਦਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਮਰਤਾ,ਬੁੱਧੀ, ਵਿਵੇਕ ਅਤੇ ਜੁਗਤ ਵਰਗੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਨੀਵੇਂ ਦਰਜੇ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਸਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ।ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਢਾਹ ਕੇ ਆਪਣਾ ਰਾਹ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ‘ਤੇ ਇੰਨੇ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਸੋਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਕਿ ਇਕ ਦਿਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਤਨ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਦੋਸਤੋ, ਹੰਕਾਰ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੰਕਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਜ਼ਮੀਰ ਖੋਹ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਅਕਲ ਨੂੰ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੰਕਾਰ ਭਾਵ ਹਉਮੈ ਵਿਚ ਗ੍ਰਸਤ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਸਮਝਦਾ ਹੈ। ਹੰਕਾਰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੰਕਾਰ ਦਿਖਾਵੇ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਵਿੱਚ ਚੁੰਨੀ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਹੰਕਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਹਉਮੈ ਰਹਿਤ ਰੂਪ ਸਾਹਮਣੇ ਆਵੇਗਾ।
ਦੋਸਤੋ, ਜੇਕਰ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਬਚਣ ਦੇ ਜਤਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਤਰਕ ਦਾ ਖੇਤਰ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਦਇਆ ਦਾ ਖੇਤਰ ਦਿਲ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।ਇੱਥੋਂ ਹਉਮੈ ਪਿਘਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪਛਾਣੇ ਗਏ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਤੁਸੀਂ ਯਕੀਨਨ ਹੰਕਾਰ ਕਾਰਨ ਬੇਚੈਨ ਰਹੋਗੇ। ਆਪਣੀ ਹਉਮੈ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਇੱਕ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਮੁਸਕਰਾਉਣਾ।ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।ਇਸ ਲਈ ਮੁਸਕਰਾਓ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰੋ ਅਤੇ ਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਓ।
ਇਸ ਲਈ ਉਪਰੋਕਤ ਸਮੁੱਚੇ ਵਰਣਨ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਵਾਹ, ਹੰਕਾਰ, ਹੰਕਾਰ ਰਹੇਗਾ ਤਾਂ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿਸੇਗਾ,ਮੰਜ਼ਿਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਹੰਕਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ।ਟੀਚਿਆਂ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਵਿੱਚ – ਨਿਮਰਤਾ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਲੋੜੀਂਦੇ ਟੀਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੁੰਜੀਆਂ ਹਨ।
-ਕੰਪਾਈਲਰ ਲੇਖਕ – ਟੈਕਸ ਮਾਹਿਰ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਸਾਹਿਤਕ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਲੇਖਕ ਚਿੰਤਕ ਕਵੀ ਸੰਗੀਤ ਮਾਧਿਅਮ कॉल(ATC) ਐਡਵੋਕੇਟ ਕਿਸ਼ਨ ਸਨਮੁਖਦਾਸ ਭਵਨਾਨੀਨ ਗੋਂਡੀਆ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ 9284141425
