Doctor or nurse caregiver showing a brochure to senior man at home or nursing home
±917589363090
ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ: ਜਾਣੋ ਕਾਰਨ, ਲੱਛਣ ਤੇ ਇਲਾਜ
ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹਨ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਲਤ ਆਹਾਰ, ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬਿਤਾਉਣਾ, ਗੰਦੀ ਹਾਈਜੀਨ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸ਼ੂਗਰ ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਫੈਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਆਮ ਬਿਮਾਰੀਆਂ
. ਰਿਫਰੈਕਟਿਵ ਏਰਰਸ (ਚਸ਼ਮੇ ਵਾਲੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ)
ਮਾਈਓਪੀਆ (ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਕਮੀ): ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਧੁੰਦਲਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਹੈ।
ਹਾਈਪਰੋਪੀਆ (ਦੂਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਕਮੀ): ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਿਲ।
ਐਸਟੀਗਮੈਟਿਜ਼ਮ: ਅੱਖ ਦੀ ਆਕਾਰ ਗੋਲ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਚੀਜ਼ਾਂ ਧੁੰਦਲੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰੈਸਬਾਈਓਪੀਆ: ਉਮਰ ਵੱਧਣ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਣਾ।
ਲੱਛਣ: ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਅੱਖਾਂ ‘ਚ ਥਕਾਵਟ।
ਇਲਾਜ: ਚਸ਼ਮੇ, ਕੰਟੈਕਟ ਲੈਂਸ, ਲੇਜ਼ਰ ਓਪਟਿਕ ਸਰਜਰੀ।
ਕੰਜੰਕਟਿਵਾਇਟਿਸ (ਪਿੰਕ ਆਈ / ਆਖ ਲਾਲ ਹੋ ਜਾਣਾ)
ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਪਰਤ “ਕੰਜੰਕਟਿਵਾ” ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਵਾਇਰਸ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਐਲਰਜੀ ਜਾਂ ਧੂੜ-ਧੁੰਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਲੱਛਣ:
ਲਾਲਾਹਟ
ਪਾਣੀ ਵਰਗੀ ਸੁਰਖ ਰਕਤਦਾਰ ਰਿਸਾਵਟ
ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਅਸਹਜਤਾ
ਇਲਾਜ: ਆਂਖਾਂ ਦੀ ਸਫਾਈ, ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ/ਐਂਟੀਵਾਇਰਲ ਡ੍ਰਾਪਸ, ਐਲਰਜੀ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਐਲਰਜੀ ਡ੍ਰਾਪਸ।
3. ਮੋਤੀਆ ਬਿੰਦ (Cataract)
ਲੈਂਸ ਦੀ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ।
ਲੱਛਣ:
ਚੀਜ਼ਾਂ ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ
ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਤਾਜਗੀ
ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਦਾ ਬੁਰਾ ਹੋਣਾ
ਇਲਾਜ: ਸਰਜਰੀ, ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਾਣਾ ਲੈਂਸ ਹਟਾ ਕੇ ਨਵਾਂ ਇੰਪਲਾਂਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਲੋਕੋਮਾ (Glaucoma / ਕਾਲਾ ਮੋਤੀਆ)
ਅੱਖ ਦੇ ਦਬਾਅ ਵੱਧ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਆਈ ਨਰਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ। ਜੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅੰਨ੍ਹਾਪਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਲੱਛਣ:
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ
ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ
ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੇਲੋ-ਹੋਲੇ ਦਾ ਦਿਖਣਾ
ਇਲਾਜ:
ਦਵਾਈਆਂ (Eye drops)
ਸਰਜਰੀ ਜਾਂ laser treatment
ਡਾਇਬਟੀਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ
ਸ਼ੂਗਰ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਬਲੱਡ ਵੈਸਲਜ਼ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੈਟੀਨਾ ਖਰਾਬ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਲੱਛਣ:
ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਧੁੰਦਲੀ ਹੋ ਜਾਣਾ
ਅਚਾਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਘਟਣਾ
ਅੱਖਾਂ ‘ਚ ਧੁੱਪ ਵਰਗੀ ਛਾਂਵ ਜਾਂ ਬਲੱਡ ਸਪੌਟਸ
ਇਲਾਜ:
ਸ਼ੂਗਰ ਕੰਟਰੋਲ
ਲੇਜ਼ਰ ਥੈਰੇਪੀ
ਸਰਜਰੀ ਜੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ
ਮੈਕੁਲਰ ਡੀਜਨਰੇਸ਼ਨ (AMD / ਉਮਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ)
ਮੈਕੁਲਾ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੇਂਦਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮ।
ਲੱਛਣ:
ਕੇਂਦਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਘੱਟ ਹੋਣਾ
ਚੀਜ਼ਾਂ ਧੁੰਦਲੀ ਨਜ਼ਰ
ਰੰਗਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਘੱਟ ਹੋਣਾ
ਇਲਾਜ: ਅੰਕੜੇ/ਡ੍ਰਾਪਸ ਅਤੇ ਲੇਜ਼ਰ ਥੈਰੇਪੀ।ਸਟਾਈ ਅਤੇ ਬਲੀਫਰਾਇਟਿਸ
ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੂਜਨ ਜਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ।
ਲੱਛਣ:
ਪਲਕਾਂ ‘ਤੇ ਲਾਲ ਗੰਠ
ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਰਿਸਨਾ
ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਕੰਧੇ ‘ਤੇ ਦਰਦ
ਇਲਾਜ: ਹਲਕੀ ਮਸਾਜ, ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਕ੍ਰੀਮ/ਡ੍ਰਾਪਸ।
ਆਮ ਆਈ ਪ੍ਰੇਸ਼ਰਬੀਮਾਰੀਆ
ਡ੍ਰਾਈ ਆਈ (Dry Eye Syndrome)
ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਸਾਇਡ-ਇਫੈਕਟ
ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਚੋਟ
ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਹਾਲਤ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 10 ਤੋਂ 15% ਲੋਕ 40 ਸਾਲ ਤੋਂ ਉਪਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਹੱਦ ਤੱਕ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਹਨ।
ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਵੱਧਣ ਕਾਰਨ ਮਾਈਓਪੀਆ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਡਾਇਬਟੀਕ ਰੈਟੀਨੋਪੈਥੀ ਅਤੇ ਮੋਤੀਆ ਬਿੰਦ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ:
ਹਾਈਜੀਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ।
ਸਟ੍ਰੈੱਸ ਅਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਟਾਈਮ ਘੱਟ ਕਰੋ।
ਨਿਯਮਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉ।
ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਕ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ
ਸਕੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ।
ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਮੁਹਿੰਮ।
ਗ੍ਰਾਮੀਣ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰੀ ਆਈ ਚੈਕਅੱਪ ਕੈਂਪ।
ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਨਾਲ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸੁਖੀ ਅਨੁਭਵ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਾ. ਅਮੀਤਾ ਰਾਣੀ
±917589363090
